Klasa 4 Ułamki zwykłe

kartkówka

Rozszerzanie i skracanie ułamków — kartkówka, klasa 4

Ta kartkówka sprawdza dwie sprzężone umiejętności: rozszerzanie ułamka, czyli zapisanie go z większym licznikiem i mianownikiem, oraz skracanie, czyli proces odwrotny. Bez nich nie da się później porównywać ani dodawać ułamków o różnych mianownikach. Arkusz dotyczy tylko tego tematu i kończy się zapisem części jednostki ułamkiem.

Grupa A: PDF do druku za darmo. Grupy B–E z kluczem odpowiedzi są w sklepie Nie każ mu liczyć!

Rozszerzanie i skracanie ułamków — kartkówka, klasa 4 — pierwsza strona arkusza grupy A
Pierwsza strona grupy A

Co jest w tej kartkówce

  • rozszerzanie ułamka przez podaną liczbę
  • ustalanie, przez jaką liczbę rozszerzono lub skrócono ułamek
  • uzupełnianie brakującego licznika lub mianownika tak, aby ułamki były równe
  • skracanie ułamka do postaci nieskracalnej, także ułamka niewłaściwego
  • zapisywanie części jednostki czasu, masy i długości ułamkiem i skracanie go

Jak się przygotować

Dla ucznia i rodzica

Zacznij od rysunku: kartka, którą składasz na pół, a potem jeszcze raz. Dziecko widzi, że $\frac{1}{2}$ i $\frac{2}{4}$ to ta sama część. Dopiero potem przejdźcie do reguły: licznik i mianownik mnożymy albo dzielimy przez tę samą liczbę. Ćwiczcie skracanie na parach liczb z tabliczki mnożenia i zadania z brakującą liczbą, np. $\frac{2}{3} = \frac{\square}{12}$. Części jednostki, np. 15 minut jako część godziny, ćwiczcie osobno.

Typowe błędy

  • Dodanie tej samej liczby do licznika i mianownika, np. $\frac{1}{2} = \frac{3}{4}$.

    Rozszerzamy przez mnożenie, nie przez dodawanie. Licznik i mianownik mnożymy przez tę samą liczbę.

  • Skrócenie tylko licznika albo tylko mianownika.

    Dziel obie liczby przez ten sam dzielnik, zawsze razem.

  • Zatrzymanie skracania zbyt wcześnie, np. $\frac{8}{12} = \frac{4}{6}$ jako wynik końcowy.

    Po skróceniu sprawdź, czy liczby mają jeszcze wspólny dzielnik. Tu można podzielić jeszcze przez 2.

  • Zapis 15 minut jako $\frac{15}{100}$ godziny.

    Godzina ma 60 minut, więc 15 minut to $\frac{15}{60} = \frac{1}{4}$ godziny.

Zagraj i poćwicz

Krótka gra online z serwisu Nie każ mu liczyć! – dobra rozgrzewka przed kartkówką.

Ułamki równoważne

Gra online z serwisu Nie każ mu liczyć!

Otwórz grę w nowym oknie

Najczęstsze pytania

Czy rozszerzanie i skracanie zmienia wartość ułamka?

Nie. Ułamek zapisany inaczej oznacza tę samą część całości, dlatego mówimy o ułamkach równych.

Co powtórzyć przed kartkówką?

Tabliczkę mnożenia i dzielenia, bo wspólne dzielniki szuka się właśnie w niej.