Klasa 4 Ułamki zwykłe
kartkówkaRozszerzanie i skracanie ułamków — kartkówka, klasa 4
Ta kartkówka sprawdza dwie sprzężone umiejętności: rozszerzanie ułamka, czyli zapisanie go z większym licznikiem i mianownikiem, oraz skracanie, czyli proces odwrotny. Bez nich nie da się później porównywać ani dodawać ułamków o różnych mianownikach. Arkusz dotyczy tylko tego tematu i kończy się zapisem części jednostki ułamkiem.
Grupa A: PDF do druku za darmo. Grupy B–E z kluczem odpowiedzi są w sklepie Nie każ mu liczyć!
Co jest w tej kartkówce
- rozszerzanie ułamka przez podaną liczbę
- ustalanie, przez jaką liczbę rozszerzono lub skrócono ułamek
- uzupełnianie brakującego licznika lub mianownika tak, aby ułamki były równe
- skracanie ułamka do postaci nieskracalnej, także ułamka niewłaściwego
- zapisywanie części jednostki czasu, masy i długości ułamkiem i skracanie go
Jak się przygotować
Dla ucznia i rodzica
Zacznij od rysunku: kartka, którą składasz na pół, a potem jeszcze raz. Dziecko widzi, że $\frac{1}{2}$ i $\frac{2}{4}$ to ta sama część. Dopiero potem przejdźcie do reguły: licznik i mianownik mnożymy albo dzielimy przez tę samą liczbę. Ćwiczcie skracanie na parach liczb z tabliczki mnożenia i zadania z brakującą liczbą, np. $\frac{2}{3} = \frac{\square}{12}$. Części jednostki, np. 15 minut jako część godziny, ćwiczcie osobno.
Typowe błędy
-
Dodanie tej samej liczby do licznika i mianownika, np. $\frac{1}{2} = \frac{3}{4}$.
Rozszerzamy przez mnożenie, nie przez dodawanie. Licznik i mianownik mnożymy przez tę samą liczbę.
-
Skrócenie tylko licznika albo tylko mianownika.
Dziel obie liczby przez ten sam dzielnik, zawsze razem.
-
Zatrzymanie skracania zbyt wcześnie, np. $\frac{8}{12} = \frac{4}{6}$ jako wynik końcowy.
Po skróceniu sprawdź, czy liczby mają jeszcze wspólny dzielnik. Tu można podzielić jeszcze przez 2.
-
Zapis 15 minut jako $\frac{15}{100}$ godziny.
Godzina ma 60 minut, więc 15 minut to $\frac{15}{60} = \frac{1}{4}$ godziny.
Zagraj i poćwicz
Krótka gra online z serwisu Nie każ mu liczyć! – dobra rozgrzewka przed kartkówką.
Ułamki równoważne
Gra online z serwisu Nie każ mu liczyć!
Najczęstsze pytania
Czy rozszerzanie i skracanie zmienia wartość ułamka?
Nie. Ułamek zapisany inaczej oznacza tę samą część całości, dlatego mówimy o ułamkach równych.
Co powtórzyć przed kartkówką?
Tabliczkę mnożenia i dzielenia, bo wspólne dzielniki szuka się właśnie w niej.
Inne arkusze z działu „Ułamki zwykłe”
Wszystkie arkusze z działu (12)-
kartkówkaUłamek jako część całości
-
kartkówkaPorównywanie i skracanie ułamków
-
kartkówkaUłamki niewłaściwe, dodawanie
-
kartkówkaLiczby mieszane i ułamki niewłaściwe